Lawa agoqela ilungelo lempilo (ngaphandle kokuba umuntu egwetshelwe ukufa),
ilungelo lokuhlonitshwa kwesithunzi
somuntu,
ilungelo lokungahlukuluzwa
kumbe ukuphathwa loba ukujeziswa ngendlela embi elulaza umuntu, ilungelo
lokungaphathwa njengesigqili kanye lelungelo lokuthonisiswa icala ngendlela
eqondileyo engathathihlangothi.
Ngaphansi
kwalesosigaba
esinciphisa
ukutholakala
kwamalungelo
isisekelo
sombuso siyavumela uhulumende ukubumba imithetho evumela ukunciphiswa
kwamalungelo
nxa kudingakala ukuba lokho kwenziwe ngokuphangisa ukuze
kuvikelwe umumo oyingozi elizweni.
5. Kuvunyelwe
yini
ukuguqula
esibhalwe kusisekelo sombuso?
Njengoba
isinqumo
samalungelo
isinqumo
siyingxenye
yesisekelo
samalungelo
sombuso,
njalo
uhulumende esenelisa ukuguqula isisekelo sombuso, kuliqiniso ukubana isinqumo
samalungelo singaguqulwa laso. Kodwa ukuguqulwa kwesinqumo samalungelo
kunzima kulokuguqulwa kwezinye izigaba zesisekelo sombuso ngoba ukuguqulwa
loba yiliphi ilungelo lenkululeko ezibhalwe ngaphansi kwesinqumo kufanele uzulu
wonke
aphatheke
ekuguqulweni
kwesinqumo
samalungelo.
Ngokunjalo,
uhulumende kumele enze ukhetho lwezwelonke abantu bevuma kumbe besala
leyonguquko yamalungelo lenkululeko.
6. Yiziphi indlela zokukhankasela ukuhlonitshwa kwamalungelo
esisekelo sombuso?
Isisekelo sombuso silendlela eziphawula ukuthi amalungelo wonke alotshwe
kusahluko sesine angahlonitshwa njani.
Isisekelo sombuso esitsha sithi kumele kubunjwe umthethwandaba wezesisekelo
sombuso (constitutional court) njalo izinqumo zemithethwandaba yonke
yaselizweni kumele ihambelane lezinqumo zomthethwandaba lowo. Eminyakeni
21
Select target paragraph3
Add to table of contents