eyisikhombisa ezalandela kusukela ngomnyaka wokuqala kusetshenziswa
lesisisekelo sombuso esitsha omahluli bonke basemthethwandaba ophakemeyo
(supreme court) yibo njalo abazakwahlulela indaba zasemthethwandaba
wesisekelo sombuso (constitutional court).
Nxa kulomuntu ocabangela ukuthi amalungelo akhe awaphiwa ngaphansi
kwesigaba samalungelo ayaphazanyiswa kumbe angaphazanyiswa, lowomuntu
uvunyelwe ukuba aphanyeke udaba lwakhe emthethwandaba wesisekelo
sombuso ukuze udaba lwakhe luqondiswe ngokusemthethweni. Isisekelo
sombuso siyavumela ukuthi umuntu omele amalungelo omunye ongenelisiyo
ukuzimela/ukuzihambela emthethwandaba, loba umuntu omele
abantu
abathize, omele izifiso zeqembu elithize, kumbe amalunga enhlanganiso ethize,
loba izifiso zomphakathi, ulelungelo lokwethula udaba lolu phambi
komthethwandaba wesisekelo sombuso. Lowo muntu ozakwethula udaba lolu
emthethwandaba wesisekelo sombuso ufanele atshengise ngokugcweleyo ukuthi
elinye loba amanye amalungelo alotshwe ngaphansi kwesahluko sesine
aphanjanisiwe
kumbe
alakho
ukuphanjaniswa
ngendlela
ethize.
Umthethwandaba ulakho ukwethula isinqumo esingavikela ukuphazanyiswa
kwalawo malungelo.
Umuntu ulakho njalo ukucela umahluli loba umantshi loba nguwuphi umuntu
okhokhela ukuthoniswa kwendaba emthethwandaba ukuthi akhweze indaba
yakhe kumthethwandaba wesisekelo sombuso nxa ebona ukuthi amalungelo
akhe amqoka angaphazanyiswa. Umantshi kumbe umahluli kumele adlulisele
lolodaba emthethwandaba wesisekelo sombuso ngaphandle kokuba ebona
ukubana udaba lolo alulabufakazi obuqinileyo, kumbe lubunjwe ngendlela
engasuthisiyo, engadlalisa isikhathi somthethwandaba ophezulu.
Isisekelo sombuso welizwe silomthetho opha uhulumende umlandu wokubumba
amakhomishini azimeleyo abunjwa ngenjongo yokuqhuba umbuso kantando
kazulu. Amakhomishini la lawo angeyinye yezindlela zokukhankasela
lokuqinisa ukuhlonitshwa
kwamalungelo abantu. Amakhomishini
la
alamandla okwenza lokho agoqela ikhomishini yamalungelo abantu kanye
lekhomishini
ekhangela
ngezobulili.
Amakhomishini
la
alamandla
okuchwayisisa ukuphazanyiswa kwamalungelo abantu kodwa kawalamandla
okwenza izinqumo ezibophelayo ezifana lezinqumo zomthethwandaba.
22
Select target paragraph3
Add to table of contents